Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Erdik, "Doğu Anadolu ve Kuzey Anadolu Fay Hattı'ndaki depremlerde meydana gelen yer değiştirmeler veya gerilmeler aktarılabiliyor ve diğer depremleri tetikleyebiliyor" dedi.


Prof. Dr. Mustafa Erdik, son yüz yıldır Doğu Anadolu Fay Hattı'nda 6'nın üzerinde bir depreme rastlanılmadığını, Türkiye'nin deprem riski haritasına bakıldığında en tehlikeli yerin Kuzey Anadolu Fay Hattı olduğunun görüldüğünü belirtti.

Şili depreminin meydana geldiği tektonik yapı ile Türkiye'nin yapısının çok farklı olduğunu bildiren Erdik, iki depremin birbiriyle ilişkisinin olduğunun düşünülemeyeceğini kaydetti.

Erdik, bu depremin "başka bir depreme yol açıp açmayacağı" konusunda bir şey söylenmesinin mümkün olmadığını ifade ederek, "Bir inceleme yapılması gerekiyor. Ezbere şu anda bir şey söylememiz zor. Doğu Anadolu ve Kuzey Anadolu Fay Hattı'ndaki olan depremlerde meydana gelen yer değiştirmeler veya gerilmeler aktarılabiliyor ve diğer depremleri tetikleyebiliyor. Bunun için incelenmesi gereken bir şey. Bu konularda kesin bir şey söylememiz zor. Şu anda İstanbul'da depremin meydana gelme ihtimali yıllık yüzde 2 mertebesindedir. Bu ihtimalin değiştiğini sanmıyorum. Ama bu ihtimali ne zaman gerçekleşir derseniz, 10 saniye sonra da 10 yıl sonra da olabilir. Kesin bir şey söylememiz zor. Bu depremin bu ihtimali değiştirdiğini sanmıyorum" dedi.

"Şiddetli ama büyük bir deprem değil"

Erdik, "Bizim karakteristik deprem dediğimiz deprem büyüklüğü 7'dir. Elazığ'daki deprem şiddetli bir depremdir ama büyük bir deprem değildir. Gerek Kuzey Anadolu gerekse Doğu Anadolu Fay Hattı'nda her zaman bir deprem beklememiz mümkündür. Ama buradaki enerji birikimine göre herhangi bir tahmin yapmamız çok zor" dedi.

"Vatandaşlarımızın, yerel yöneticilerin ve özellikle afet yönetimi merkezi başkanlığının kurallarına uymaları gerekiyor" diyen Erdik, "Şu anda yapıların işaretlenmiş olması lazım. Tehlikeli olan ağır hasarlı olan binalara girilmemesinde fayda var. Ayrıca az hasarlı binalara bir eşya alımı için kısa bir süre girilebilir. Ama artçı şoklar, yaklaşık 3-4 gün sürebilir. Bu tür hasar görmüş binalara girilmemesinde yarar vardır" şeklinde konuştu.

Depremin şiddetinin ve büyüklüğünün birbirine karıştırıldığını anlatan Erdik, "6 olarak verilen depremin büyüklüğüdür. Depremin büyüklüğü 6 olabilir ama şiddeti yerine göre, depremin merkezine olan uzaklığa göre 7 olabilir, hatta 8 olabilir. İki kavram birbirinden farklıdır. Bir tanesi açığa çıkan enerjiyi gösteriyor ve birde oradaki hasar potansiyelini gösteriyor" ifadelerini kullandı.

Işıkara: "Artçılar sürecek"

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü eski Müdürü Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara da, deprem sonrası artçı sarsıntıların bir hafta boyunca devam edeceğini ve vatandaşların bunu olağan karşılaması gerektiğini söyledi.

Işıkara, bu depremin bir şeylere haberci olmadığını ve aslında beklenen bir durum olduğunu belirtti

Işıkara, "Bu deprem Doğu Anadolu Fayı'na dikey gelen, yani Karakoçan fayının ürettiği bir depremdir. Türkiye'de her yıl 6 ve 6'nın üzerinde bir deprem olurken, 1 Mayıs 2003'ten beri böyle bir deprem olmadı. Dolayısıyla bu deprem zaten bekleniyordu" dedi.

Depremin merkez üssü köy yerleşim yerlerine yakın olduğu için ve oradaki yapıların da dayanıksız malzemelerden yapıldığı için can kaybının yüksek çıkabileceğini belirten Işıkara, "Ben seneler öncede söylemiştim. Özellikle köy yerleşim yerlerindeki yapılaşmaların bir şekilde gözden geçirilmesi ve oradaki vatandaşlarımızın da yapıları bir şekilde güçlendirmesi gerekiyor. Tabi bu da ekonomik bir kaynak gerektiriyor. Ama zaman içerisinde ülkenin bu konuyu da çözeceğine inanıyorum" şeklinde konuştu.

Işıkara, "Türkiye Acil Durum ve Afet Yönetimi Başkanlığı" tarafından adım adım bu konuların üzerine gidileceğini ifade ederek,  "Bu konuda en önemli unsur, vatandaşlarımızın hasarlı yapılara girmemesi olduğudur. Bu kararla ilgili yetkili mercilerin gelmelerini beklemeleri lazım. Şunu artık öğrenmek gerekiyor, hep dediğim gibi Türkiye'de depremle birlikte yaşamayı öğrenmemiz lazım" dedi.

Prof. Önal: "Artçılar bu depremin habercisiydi"

İnönü Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölüm Başkanı ve Genel Jeoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Önal, ise "Elazığ'da son 20 gündür saydığımız 25 öncü deprem, ana depremin habercisiydi" dedi.

Önal, "Elazığ'da 30'a yakın artçı deprem yaşadı. Bundan sonra da artçı depremler yaşanmaya devam edebilir. Ancak ikinci bir ana depremin yaşanması konusunda net bir şey söylemek mümkün değil" dedi.